Pagi mingsi rada dingin pas Sukab mau brangkat dari warung. Belon lagéh abis kopi jagungnye, dari jau kliatan Bu Katmi, pemulung asal Banyumas nyang rajin bener mulung apé ajé.
“Pokoknyé jadi duit,” katényé. Tau ke mané basé ngapak-ngapaknyè.
Botol-botol plastik, botol-botol beling, ntu nyang paling banyak dipulung. Piring plastik, gelas plastik, bekas sedotan, gelas karton campur plastik bakal kupi mahal nyang bukan kupi jagung, bekas kaleng biskuit, kursi rusak, kardus-kardus paket …
Kaliin ajé amé tempat sampah rumé-rumé sekomplèks. Burung mingsi bekicau udé penu ntu gerobak.
“Bu Katmiiiiiiiii!” Kadang kedengeran ibu-ibu teréak manggil dari baliknyé pager.
“Nggih!”
“Ada makanan dari kemarin mau? Bukan sisa lho, kita dapetnya kebanyakan, kan sayang kalau dibuang.”
“Mau Bu, matur sembah nuwun.”
“Bener kan tidak tersinggung?”
“Oalah mboten Bu, nanti saya olah lagi bisa jadi baru.”
“Dari hotèl bintang lima ini Bu, udah pasti enaklah.”
“Suwun Ibu, anak-anak saya ndak bisa nelen makanan Eropah.”
Sukab nyang inget ntu cerité gèlèng-gèlèng kepalé.
“Dasar pemulung,” pikirnyé, “makanan sisé bisé jadi baru.”
Karang Bu Katmi léwatin warung bari ngedorong gerobaknyé.
“Pagi Bu, udé penu ajé gerobaknyé,” katé Sukab, “duit semuah kan Bu!”
“Mudah-mudahan dèh Kab!”
“Lho kok mudah-mudahan?”
“Banyak nyang udé berubé.”
“Lhah, berubé pegimané?”
“Nyang di sampah-sampah ituh!”
“Napé?”
“Nyang dulu adé, karang nggak adé.”
Sukab manggut-manggut ngerti nyang dimangsud. Dulu banget Bu Katmi perné cerité soal piring-piring bakal kucing di luar pager nyang isinyé susu.
“Anak-anak sahayah ajé nggak adé nyang minum susu.”
Sukab inget gerobak Bu Katmi duluh lebi sering angkutin anak-anaknyé kendiri. Asal kliatan susu dituang ke piring, cepet banget ntu anak-anak rebutin susu dari kucing.
“Ngapain kasi gizi amé kucing liar,” katé Bu Katmi.
Ntu anak-anak ngurangin tempat di gerobak, émang sengajé daripadé ilang kalo ditinggal di rumé petak.
“Jaman rusak beginih, ginjel ajé diambil, pélagéh bocil,” katényé.
“Jadih apé nyang dulu adé karang kaga?”
“Duit.”
“Ntu mah jelas. Ini berubé nyang pegimané?”
Bu Katmi, nyang selipun busané bébényé meletèk begayé kéré, roman mukényé mirip-mirip pemaèn pèlem nyang gantung diri gegaré utang. Doi ngomong dengen prihatin.
“Masa’ ibu-ibu komplèks mau ngutang amé sahayah?”
Sukab kliatannya nggak terlalu kagèt.
“Ibu-ibu pangsiunan nggak punya duit pan kaga anèh, pélagéh kalo suaminyah udé meninggal dué pulu taon. Ntu angké duit pangsiunan pan nggak berubé-berubé. Segituuuuuuu terus. Mané hargé sembako naèk mulu pan?”
“Ntu nyang sahaya mau bilang Abang, jandé mentri nyang duluh kasi kucing-kucing gelandangan susu murni, masa’ ngutang amé pemulung kayak sahaya? Mau ngelèdèk kali yé?”
“Mentri nyang jujur mah idupnyé melarat!”
“Taon opat-limé mangsudnyé? Napé orang mau jadih mentri kalo gitu!”
“Nyang jelas nggak semua jadi mentri sebab mau duit.”
“Hmm. Laèn amé pemulung yé …”
“Napé laèn?”
“Orang jadih pemulung sebab nyari duit.”
“Kalo jadih pérsidèn?”
“Paimo Sabendino? Doi mah dendem kesumat …”
“Huss! Nyang bener?!”
“Tanyé ajé orangnyé!”
Sukab garukin palényé sembèn nyengir-nyengir sepet.
Pondok Ranji – Taman Ismail Marzuki,
Rabu-Jumat, 30 September – 2 Oktober 2026.
Ilustrasi: © 2026 SETIANTO RIYADI