Badakisme

November 21, 2026

Penulis:

Seno Gumira Ajidarma

 

Udé malem banget, tapi lampu gas warung anabèl udé dipompa lagi. Kupi jagung diédarin Siti. Kaum anabèl nyang abis gegares mingsi belon cabut.

“Coba dèh Boel, mingsal énté badak, lagi énak-énak jalan, cari minum èn ngunyah rumput, èh tau-tau dijiret, diangkut paké hélikoptèr, trus ditaruh ke utan laèn,” katé Sukab bari naèkin kaki di ke bangku, “énté demen kagak?”

“Kalo ané jadi badaknyé?”

“Yo-i!”

“Bercula satu apé bercula dué?”

“Nyang di Ujung Kulonlah!”

“Oooh ya sebellah! Orang nggak jadi badak ajé ikutan empet kok!” Kaboel ikutan naikin kaki.

“Pan untuk pertambangan!” Dul Komprèng nyelak.
“Tambang apé?” Rohayah belon pulang rupanyah.

“Katényé sih emas.”

“Hadeuh ….” Udin komèn dari pojok tempat doi biasé molor.

“Napé hadeuh-hadeuh?”

“Ané bener-bener nggak abis pikir dèh Kab.”

“Nggak abis pikir apé?”

“Dengen kerakusan manusiah.” Katé Udin dari balik sarung.

“Iyé, émang rakus beratz, udah tau ntu badak ampir punah, èh bukannyé ngelindungin, malah diungsiin.”

“Ntu mulut nyang ngomong kaga tau ajé, manusiah diungsiin mingsi bisé belajar, badak dipindahin kayak mindahin ikan cupang darih atu botol ke botol laèn, bisé mati doi! Émang énté mau dipindahin ke bulan selipun dibawain oksigèn?” Siti ikutan ngomong.

“Boro-boro.” Jali nyelak bari sruputin kopi.

“Doi pikir kalo mau ngegali emas di tempat badak ya pindahin ajé badaknyé. Begooooooo bener! Napé nggak taro di bonbin ajé sekalian kan?! Bujubunèng! Nglindungin badak ntu artinyé nglindungin jugak habitatnyé! Napé? Ntu habitat bagian dari ekosistem bumi kité!” Sukab émang kliatan juèngkèl.

“Rusak ekosistem rusak bumi kité!”

“Nah!”

“Jadi urusannyé bukan soal badak doang, tapih semua makhluk hidup di bumi, termasuk orang!”

“Nah!”

Tadi ntu Bahlul, disusul Jali.

“Ntu kementerian kok bisé sih, katényé mau netep-netepin cagar alam jadi wilayah tambang?”

“Yo-i! Nanya-nanya kèk! Pan nyang ngerti urusan kawasan bukan doi!”

“Syèt dah! Ngerusaknyé kagak kebayar tuju turunan!”

“Pegimané caré benerinnyé?”

“Kalo badak-badak udé dipindé paksé, én bekas tempat tinggalnyé udé jadih tambang emas?”

“Iyalah, masa’ ngebenerin nyang belon rusak.”

Sukab senyum-senyum misterius.

“Bisa nggak Lul ntu utan nyang orangutannyé sesak napas  dibenerin?”

“Malah ditanemin sawit katényé, lahan nyang laèn mau ditambang!”

“Kur-aj bener kan? Abis itu dibenerin jadi utan lagéh, émang bisé?”

“Lamalah, tau’ ampé kapan.”

“Nah, mau nggak énté dijawab kayak gétuh?”

“Ooh, bisé ané platok mulutnyé!”

Sukab diem bentar, kasi kesempetan Bahlul turunin kadar émosi.

“Tadi énté bilang Lul, ‘masa’ ngebenerin nyang belon rusak’ iyé kan?”

“Iyé. Trus?”

“Lhah, berarti belon rusak nyang kite omongin kan?”

“Jadih?”

“Jadiiiiih, biar nggak jadih rusak diapain?”

“Ditebang duluan!”

“Puunnyé?”

“Bukan, orangnyé!”

“Yang tinggal di situ? Kasihan dong!”

“Bukanlahyaw! Orang yang mau nebang itu lho, kité tebang duluan!”

Serentak semua orang di warung, ajuin jempolnyé ke muké Bahlul.

“Jempooool!”

 

 

Pondok Ranji,

Rabu, 18 November 2026. 16:15.

Ilustrator: © 2026 SETIANTO RIYADI

Penulis:

Seno Gumira Ajidarma

SEMUÉ ORANG MUSTI TAU

Seno Gumira Ajidarma

Seno Gumira Ajidarma

Seno Gumira Ajidarma

KOLOM & ARTIKEL LAINNYA